• Alles van waarde…

    In Essai sur le don beschrijft de antropoloog Marcel Mauss hoe samenlevingen bij elkaar worden gehouden door een systeem van geschenken. Cadeautjes die je krijgt, moet je teruggeven - liefst met rente. Wie wel ontvangt, maar niet geeft - omdat hij vrekkig is, of er niet toe in staat - lijdt gezichtsverlies. (Nog steeds zeggen we bij een overvloedige maaltijd dat we de gastheer ‘eer aandoen’; we eren hem door het voedsel te eten dat hij voor ons betaald heeft, en al dan niet zelf bereid).

    In ons sociale stelsel zijn er groepen mensen die alleen maar lijken te ontvangen. Maar met elke uitkering raken ze iets kwijt, een stukje van hun gezag - en reken maar dat het systeem erop gebouwd is om de ontvangers in te wrijven dat ze zelf niets te geven hebben. Ook wanneer er wel iets terugverwacht wordt; dan zijn het inspanningsverplichtingen. Maar wat nu als er bij elke ontvangst een mogelijkheid wordt ingebouwd om terug te geven? Niet omdat het moet, maar omdat de ontvangers zelf altijd wel iets - ervaring, tijd, warmte - van waarde hebben? Of zelfs een heleboel, zoals in dit initiatief van stichting Vrolijkheid, waar jonge vluchtelingen geslaagde Nederlanders coachen. Een nieuw gezicht, ook als ze zelf al lang niet meer in die mogelijkheid geloofden. Want Lucebert zei het al: alles van waarde is weerloos.   


    Eerdere berichten